واکسن ملانوما امید جدیدی را برای بیماران سرطانی باز می کند

یک واکسن آزمایشی که توسط Merck و Moderna ساخته شده است می تواند اولین واکسنی باشد که برای درمان سرطان استفاده می شود. دانشمندان امیدوارند این آخرین مورد نباشد.

روز پنجشنبه، داروسازان اعلام کردند بیماران ملانوما که واکسنی طراحی شده برای کمک به سیستم ایمنی بدنشان برای حمله به تومورها دریافت کردند، نسبت به افرادی که واکسن دریافت نکردند، 42 درصد کمتر احتمال داشت که در عرض دو سال عود سرطان را تجربه کنند. این شرکت ها هنوز نشان نداده اند که این درمان می تواند بقای کلی بیماران ملانوما را افزایش دهد.

این یافته‌ها در زمانی به دست می‌آیند که توسعه واکسن سرطان در حال رونق است – ایده‌ای که دانشمندان برای دهه‌ها تلاش ناموفق برای تحقق آن داشتند.

دکتر استیون روزنبرگ، رئیس جراحی در موسسه ملی سرطان و از پیشگامان ایمونوتراپی، استفاده از سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با سرطان، گفت: «هزاران مقاله در مورد واکسن های درمانی سرطان نوشته شده است.

با این حال، با توجه به پیشرفت‌های علمی اخیر، محققان اکنون در حال آزمایش هستند که آیا چنین واکسن‌هایی می‌توانند روزی در برابر طیف وسیعی از سرطان‌ها از جمله سرطان‌هایی که درمان سختی دارند مانند سرطان پانکراس و سرطان مغز استفاده شوند یا خیر. این تلاش‌ها با سرمایه‌گذاری‌های داروسازانی مانند Moderna و همچنین بیمارستان‌هایی مانند مرکز سرطان Memorial Sloan Kettering، که در سال 2024 مرکزی اختصاص داده شده به طراحی، تولید و تجویز در محل واکسن‌های سرطان را تأسیس کردند، حمایت شده است. در این سال، دولت فدرال نیز یک مشارکت دولتی و خصوصی 200 میلیون دلاری برای پیشرفت این واکسن ها اعلام کرد.

هنوز دلایلی برای شک و تردید وجود دارد. به عنوان مثال، مشخص نیست که آیا سرطان های دیگر به این رویکرد به خوبی ملانوما پاسخ خواهند داد، سرطانی که هدف گیری آن آسان تر است و به ویژه به درمان هایی که سیستم ایمنی را مهار می کنند حساس است.

دکتر رابرت ووندرهاید، رئیس منتخب انجمن آمریکایی تحقیقات سرطان و مدیر مرکز سرطان آبرامسون در دانشگاه پنسیلوانیا، گفت: «این اولین قدم است. “آیا این در سایر تومورها موثر است؟ من امیدوار هستم. آیا ما چیزهای زیادی برای یادگیری داریم؟ البته.”

ایده ای صد ساله

این ایده که سیستم ایمنی یک فرد می تواند با سرطان مبارزه کند برای مدت طولانی وجود داشته است – برخی می گویند بیش از یک قرن است و به تلاش هایی در دهه 1890 برای درمان سرطان با مخلوط های باکتری اشاره می کنند.

با این حال، برخی از تحولات بزرگ وضعیت را تغییر داده است. از یک طرف، دانشمندان دریافته‌اند که تومورها «نئوآنتی‌ژن‌ها» را تولید می‌کنند، پروتئین‌های جدیدی که سلول‌های تومور را از سلول‌های سالم متمایز می‌کنند – کمی شبیه پرچم دشمن. طی 20 سال گذشته، کاهش قابل توجه هزینه توالی یابی ژنتیکی، شناسایی این سیگنال ها را با تعیین توالی DNA تومور برای دانشمندان آسان تر از همیشه کرده است.

در همان زمان، فناوری پیش‌بینی اینکه کدام سیگنال‌ها به احتمال زیاد باعث حمله سیستم ایمنی می‌شوند در حال بهبود بود. ایده واکسن سرطان مانند واکسن مرک و مدرنا این است که مجموعه‌ای از این پرچم‌های دشمن را که متناسب با تومور یک فرد طراحی شده است، ارائه کند تا به سیستم ایمنی بدن آموزش دهد که آنها را بشناسد و در صورت بازگشت سرطان حمله کند.

و به لطف موفقیت‌های توسعه واکسن کووید، اکنون ساخت واکسن‌هایی با استفاده از mRNA که حاوی دستورالعمل‌هایی برای بدن برای ساخت این نئوآنتی‌ژن‌ها است، ارزان و آسان است. واکسن مدرنا و مرک از این روش استفاده می کند، اگرچه دانشمندان در حال بررسی سایرین نیز هستند.

این شرکت ها واکسن خود را در ترکیب با پمبرولیزوماب (کیترودا) تحویل دادند. این دارو بخشی از گروه نسبتاً جدیدی از داروها به نام مهارکننده‌های ایمن‌پوینت است که سلول‌های مهم ایمنی را از کار می‌اندازند تا بتوانند پس از شناسایی سلول‌های سرطانی به آنها حمله کنند.

دکتر کاترین وو، رئیس پیوند سلول های بنیادی و درمان های سلولی در موسسه سرطان Dana-Farber در بوستون، گفت: “همگرایی همزمان همه این قابلیت ها، هیجان و فرصت های زیادی برای نوآوری ایجاد کرده است.” دکتر وو یکی از اولین مطالعات امیدوارکننده در مورد واکسن ملانوم شخصی را رهبری کرد.

آزمایش واکسن ملانوم Merck-Moderna بر اساس این تلاش ها ساخته شده است. این کارآزمایی شامل 1137 بیمار ملانوما بود که حدود دو سوم آنها به طور تصادفی برای دریافت واکسن آزمایشی mRNA، که در 9 دوز، علاوه بر پمبرولیزوماب تجویز شد، اختصاص داده شدند. یک سوم دیگر دارونما و پمبرولیزوماب دریافت کردند.

دو سال پس از شرکت در کارآزمایی، کسانی که واکسن را دریافت کردند، احتمال بازگشت سرطان یا بدتر از آن، انتشار در بدن بسیار کمتر بود.

دکتر مارجوری گرین، رئیس توسعه بالینی انکولوژی در مرک، گفت: “شما به طور موثر بدن را ایمن سازی کرده اید تا سرطان را شناسایی کرده و آن را بکشد.” دکتر گرین گفت که این شرکت قصد دارد در اسرع وقت به دنبال تاییدیه نظارتی باشد.

تد کومندا، قایق‌باز، گلف‌باز و رمان‌نویس آماتور مشتاق، سه سال پیش تشخیص داده شد که به ملانوم مرحله 3 مبتلا شده است. او گفت: «آنها گفتند که قابل درمان است و نتایج خیلی خوب بود، اما جستجوهای آنلاین خودش به سرعت آمار بقای پنج ساله 65 تا 75 درصدی را نشان داد، «که من واقعاً آن را عالی ندیدم».

وقتی پزشکان او در Dana-Farber از آقای کومندا پرسیدند که آیا می‌خواهد در آزمایش شرکت کند، او تردید نکرد. او گفت که واکسن «بسیار محتاطانه بود». بدترین عارضه ای که او تجربه کرد تب مختصری بود. او گفت: “من هر روز سر کار می رفتم، زندگی ام را می گذراندم.” او آخرین دوز واکسن خود را حدود یک سال پیش دریافت کرد. او اکنون 55 ساله است و هنوز سرطان ندارد.

وی گفت: امیدوارم او به کار خود ادامه دهد.

با سایر سرطان ها مقابله کنید

دانشمندان در حال مطالعه واکسن‌های مشابهی علیه سرطان کلیه، مثانه و ریه سلول‌های غیرکوچک، و همچنین سرطان پانکراس و گلیوبلاستوما هستند، سرطانی که درمان آن بسیار دشوار است.

اما جدای از کارآزمایی ملانوما، نتایج منتشر شده تاکنون عمدتاً از مطالعات مشاهده‌ای کوچک به دست آمده است. و از آنجایی که بسیاری در حال آزمایش اثربخشی واکسن‌ها در جلوگیری از عود سرطان پس از درمان هستند، نتایج آن‌طور که ممکن است در مورد دارویی که اندازه تومور را کوچک می‌کند واضح نیست. جمع‌آوری داده‌های کافی برای تعیین اینکه آیا این واکسن‌ها نتایج را بهبود می‌بخشند یا خیر، به زمان و آزمایش‌های تصادفی نیاز دارد.

کارآزمایی‌های تصادفی‌شده اخیر واکسن‌های سرطان کولون و سرطان سر و گردن به ترتیب نتوانسته‌اند به اهداف خود در کاهش عود و بهبود بقای بدون پیشرفت دست یابند.

یکی از مطالعاتی که از نزدیک مشاهده شده است، یک کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده شامل BioNTech و Genentech است. این کارآزمایی در حال آزمایش یک واکسن شخصی‌شده mRNA سرطان پانکراس بر روی 260 بیمار است. مطالعه اولیه این رویکرد، به رهبری دکتر وینود بالاچاندران از Memorial Sloan Kettering، نشان داد که هشت بیمار از 16 بیمار که واکسن را دریافت کرده بودند، پاسخ ایمنی داشتند. هفت نفر از آنها چهار تا شش سال بعد هنوز زنده بودند. نرخ بقای پنج ساله برای سرطان پانکراس حدود 13 درصد است.

پیشگیری کامل از سرطان

دانشمندان دیگر در حال بررسی این موضوع هستند که آیا واکسن‌ها می‌توانند تا حدی پیش بروند که سرطان‌ها را متوقف کنند یا حتی از بروز آن‌ها در افرادی که بیشتر در معرض خطر هستند جلوگیری کنند.

چنین تلاشی در دانشگاه پیتسبورگ در حال انجام است، جایی که الیورا فین، استاد ایمونولوژی و جراحی، در حال آزمایش واکسنی است که حاوی نسخه مصنوعی پروتئینی به نام MUC1 است که توسط بسیاری از تومورهای انسانی بیان می شود. دکتر فین در حال آزمایش است که آیا این واکسن می‌تواند پاسخ ایمنی را برای حمله به سلول‌های تومور و رهگیری کارسینوم مجرای درجا تحریک کند، شکل اولیه سرطان سینه که گاهی اوقات می‌تواند گسترش یابد.

دکتر سوزان دامچک، انکولوژیست پستان در دانشگاه پنسیلوانیا، و دکتر ووندرهاید، از A.A.C.R. رئیس جمهور منتخب، در حال آزمایش واکسن مشابهی بر روی افراد مبتلا به جهش BRCA 1 یا 2 هستند. واکسن آنها حاوی سه پروتئین مختلف است که در همه سرطان ها نیز مشترک است. آنها امیدوارند که روزی بتوان از چنین واکسنی برای جلوگیری از سرطان های مختلف استفاده کرد.

و در مرکز سرطان MD Anderson در هیوستون، دکتر ادواردو ویلار-سانچز، رئیس موقت پیشگیری بالینی سرطان، در حال مطالعه واکسنی پیشگیرانه برای افراد سالم مبتلا به سندرم لینچ است. این بیماری ارثی به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ، آندومتر و تخمدان را افزایش می دهد. این واکسن از یک ویروس برای تحویل بیش از 200 پروتئین مرتبط با پولیپ یا سرطان در مراحل اولیه استفاده می کند، به این امید که سیستم ایمنی بدن را برای حمله در صورت ایجاد تومور آموزش دهد.

این کار هنوز در مراحل اولیه است. برای یافتن بهترین رویکرد زمان و هزینه لازم است. اما، به گفته برخی از محققان، این یک گام بعدی طبیعی است.

در دهه 1990، واکسن‌های سرطان بر روی بیماران مبتلا به تومورهای پیشرفته آزمایش شد تا سعی شود آنها را کوچک کند، اما این کار برای سیستم ایمنی بسیار دشوار بود. بنابراین محققان شروع به آزمایش واکسن ها به عنوان راهی برای جلوگیری از عود در بیمارانی کردند که کمترین سرطان باقی مانده بود.

با شواهد جدیدی که نشان می‌دهد چنین رویکردی می‌تواند کارساز باشد، برخی از محققان به آنچه به عنوان توسعه منطقی بعدی می‌دانند روی می‌آورند. دکتر ووندرهاید گفت: “آیا راهی در آینده وجود دارد که واکسن های سرطان بتواند واقعاً پیشگیرانه باشد؟ این بخش مفهومی همه این موارد است که من بسیار هیجان زده هستم.”